Narzędziowiec odpowiada za to, żeby wydziały produkcyjne miały narzędzia, które są dostępne, sprawne i bezpieczne. Łączy rolę magazyniera technicznego, kontrolera jakości, serwisanta i administratora majątku: wydaje i przyjmuje sprzęt, ocenia jego stan, prowadzi kwarantannę, pilnuje terminów badań i kompletuje zestawy. W Studio TCS.net te zadania wspierają wydania skanerem, ocena stanu przy zwrocie, wymogi kontroli z terminami i stan Kwarantanna.
Poniżej jest przegląd obowiązków i odpowiedzialności narzędziowca, układu nowoczesnej narzędziowni oraz tego, jak różnią się potrzeby czterech branż. Zakres obowiązków, układ stref i obiegi dobiera zakład do własnej organizacji, a zasady odpowiedzialności uzgadnia z działem kadr i prawnym. Podstawy programu opisuje strona o programie do ewidencji narzędzi.
Obowiązki narzędziowca i wsparcie w programie
| Obszar | Co obejmuje w praktyce | Jak wspiera to Studio TCS.net |
|---|---|---|
| Obsługa wydań i zwrotów | Rejestracja wydań (NW) i przyjęć (NP), weryfikacja pobierającego kartą lub kodem, podpis, brak wyjścia egzemplarza bez przypisania do osoby lub zlecenia | Okienko ze skanem karty pracownika i narzędzi, dokumenty powstają po zatwierdzeniu, podpis na ekranie jest opcjonalny. Opisuje to artykuł o okienku narzędziowni |
| Kontrola stanu przy zwrocie | Oględziny ostrzy, obudów, osłon BHP i kabli, czyszczenie, wycofanie uszkodzonego sprzętu | Ocena stanu Sprawny, Do kontroli albo Uszkodzony przy skanie zwrotu |
| Kwarantanna i kasacja | Izolowanie sprzętu niesprawnego lub po terminie badań, zawieszki, wniosek do komisji kasacyjnej | Stan Kwarantanna, strefa kwarantanny i likwidacja dokumentem LK z protokołem |
| Nadzór nad terminami | Wzorcowania przyrządów, badania PAT elektronarzędzi, decyzje dozoru technicznego dla zawiesi i wciągników | Wymogi kontroli z oknem ostrzeżenia i blokadą, tablica Kontrole i terminy. Opisuje to artykuł o rejestrze przyrządów pomiarowych |
| Kompletacja zestawów | Wózki, skrzynki montażowe i oprawki przygotowane pod planowane zadania | Zestawy ze wzorem, kompletowaniem skanem i listą kontrolną zwrotu, opisane w artykule o zestawach narzędzi |
| Materiały zużywalne | Stany minimalne płytek, wierteł, gwintowników, tarcz i chemii technicznej, zgłaszanie zapotrzebowania do zakupów | Stany minimalne opisuje artykuł o stanach minimalnych i zapasie narzędzi |
Odpowiedzialność formalna i materialna
Narzędziowiec zwykle odpowiada w czterech obszarach. Zakres i zasady odpowiedzialności materialnej wynikają z umowy, regulaminu i przepisów prawa pracy, więc zakład uzgadnia je z działem kadr i prawnym.
- Stan magazynowy. Zgodność stanu rzeczywistego z ewidencją, wyjaśnianie mank i zapobieganie kradzieżom i zagubieniom. Rozliczanie opisuje artykuł o rozliczaniu pracowników z narzędzi.
- Bezpieczeństwo i higiena pracy. Niedopuszczanie do pracy narzędzi uszkodzonych elektrycznie, bez fabrycznej osłony albo z pękniętym elementem nośnym. Badania elektryczne opisuje artykuł o elektronarzędziach w narzędziowni.
- Zgodność z wymaganiami jakości (ISO 9001, IATF 16949). Wydanie na produkcję przyrządu z nieważnym wzorcowaniem jest niezgodnością audytową.
- Dostępność operacyjna. Brak przygotowanego osprzętu na zmianę powoduje przestoje gniazd produkcyjnych.
Układ narzędziowni: strefy i oznaczanie zasobów
Dobrze zaprojektowana narzędziownia działa jak bufor stabilizujący produkcję. Układ powinien ograniczać krzyżowanie dróg i zbędne przemieszczanie pracowników.
- Strefa wydań i zwrotów. Położona centralnie względem hal, z szeroką ladą, czytnikami kodów i terminalem z dostępem do programu.
- Strefa regałowa i szafy szufladowe. Układ według rotacji asortymentu (najczęściej pobierane najbliżej lady), przyrządy pomiarowe i precyzyjne płytki w zamykanych szafach chroniących przed pyłem.
- Strefa przygotowania zestawów. Stoły robocze ze stojakami na oprawki, gdzie narzędziowiec uzbraja zestawy pod technologie.
- Stacja ładowania akumulatorów Li-ion. Wydzielone miejsce z wentylacją i czujnikami, opisane w artykule o elektronarzędziach.
- Fizyczna strefa kwarantanny. Zamknięty, wygrodzony boks na uszkodzony sprzęt, który wyklucza pomyłkowe pobranie.
Podstawą ładu jest jednoznaczna tożsamość każdego przedmiotu:
- Znakowanie kodami. Grawer laserowy na korpusach metalowych albo etykiety odporne na oleje i rozpuszczalniki. Program drukuje etykiety egzemplarza z kodem QR i kodem Code 128, a inne kody, na przykład DataMatrix, zależą od konfiguracji wydruku i czytnika.
- Rozdział ewidencji jednostkowej i ilościowej. Narzędzia trwałe (elektronarzędzia, przyrządy, uchwyty spawalnicze) prowadzi się po numerach seryjnych, a drobne materiały eksploatacyjne ilościowo. Opisuje to artykuł o ewidencji numerów seryjnych narzędzi.
- Standard 5S. Każde narzędzie ma swoje miejsce, na przykład w piankowym wkładzie w szufladzie albo na tablicy cieni, dzięki czemu brak widać od razu.
Narzędziownia w czterech branżach przemysłowych
Logikę rejestrów, kartotek i obiegów dokumentów dopasowuje się do branży bez zmian w kodzie. Poniżej są akcenty, które pojawiają się najczęściej.
Obróbka skrawaniem i formy wtryskowe
- Potrzeby: kontrola żywotności ostrzy, regeneracja, kompletowanie pakietów narzędzi pod obrabiarki CNC, formy i tłoczniki.
- W programie: wysyłka narzędzi do ostrzenia i powlekania jako zlecenie serwisowe z dokumentami RNA i PNA, a faktura za usługę jako dokument US, co opisuje artykuł o serwisie i regeneracji narzędzi. Oprawkę z narzędziami można prowadzić jako zestaw, jeśli składniki mają numery seryjne.
- Do ustalenia we wdrożeniu: licznik operacji i progi zużycia opisuje artykuł o monitorowaniu żywotności narzędzi CNC, a zakres automatycznego naliczania zależy od danych o produkcji. Przeglądy form według liczby cykli planuje się w CMMS jako plan z licznikiem dla obiektu.
Budownictwo i roboty montażowe w terenie
- Potrzeby: nadzór nad sprzętem z wypożyczalni zewnętrznych, ograniczenie strat drobnego sprzętu, wydania brygadom poza bazą.
- W programie: dokumenty NPD i NWD dla sprzętu pobranego od dostawców (najem sprzętu i terminy zwrotu), wydania i zwroty na smartfonie albo terminalu z Androidem, opisane w artykule o aplikacji mobilnej, oraz podpis odbierającego na ekranie.
Automotive i produkcja precyzyjna
- Potrzeby: rygorystyczny nadzór nad przyrządami pomiarowymi (mikrometry, średnicówki, klucze dynamometryczne) i wykluczenie użycia przyrządu z nieważnym wzorcowaniem.
- W programie: kontrola każdego przyrządu po numerze, świadectwa wzorcowania jako pliki na karcie egzemplarza, tablica terminów z oknem ostrzeżenia i historia wydań przyrządu, wyszukiwana w wyszukiwarce Szukaj.
- Granica: program pokazuje, kto miał przyrząd i kiedy, ale nie zapisuje, jaki detal nim zmierzono.
Utrzymanie ruchu w zakładach produkcyjnych
- Potrzeby: rozdział serwisu obiektów technicznych od rotujących narzędzi, badania osprzętu pod dozorem technicznym (zawiesia, wciągniki, trawersy) i pomiary PAT elektronarzędzi.
- W programie: narzędzia rotujące prowadzi się w narzędziowni, a maszyny i linie jako obiekty w CMMS (podział odpowiedzialności), badania elektryczne i dozorowe mają własne rodzaje kontroli z protokołem jako plikiem, a zbiorczy wgląd daje dashboard narzędziowni.
Porównanie priorytetów w czterech branżach
| Branża | Wiodący przedmiot ewidencji | Podstawowe ryzyko | Najważniejszy obieg w programie | Kto odpowiada za sprzęt |
|---|---|---|---|---|
| Obróbka skrawaniem (CNC) | Płytki skrawające, głowice, oprawki, sprawdziany gwintowe | Zużycie ostrza, zniszczenie drogiego detalu, przestój obrabiarki | Regeneracja (RNA, PNA), usługi obce (US) | Operator obrabiarki, ustawiacz CNC |
| Budownictwo i instalacje | Elektronarzędzia ciężkie, rusztowania, agregaty, szalunki | Kradzież, zagubienie na budowie, koszt przestoju sprzętu z najmu | Wypożyczenia od dostawców (NPD, NWD), szybkie wydania na kolektorze | Brygadzista, kierownik robót |
| Automotive i lotnictwo | Suwmiarki, mikrometry, klucze dynamometryczne, sprawdziany | Utrata certyfikatu IATF, wypuszczenie partii wadliwej do klienta | Rejestr kontroli i wzorcowań, kalendarz terminów | Kontroler jakości, narzędziowiec |
| Utrzymanie ruchu | Urządzenia spawalnicze, zawiesia dozorowe, mierniki PAT, ściągacze | Porażenie prądem, zerwanie ładunku, awaria linii | Narzędziownia powiązana z CMMS, protokoły badań | Technik UR, elektryk zakładowy |
Czego program nie robi
- Nie ustala zakresu obowiązków ani odpowiedzialności materialnej narzędziowca. To decyzja zakładu, uzgodniona z działem kadr i prawnym.
- Nie ocenia stanu technicznego narzędzia: ocenę wpisuje narzędziowiec przy zwrocie.
- Nie projektuje układu stref ani nie sprawdza warunków w szafie do ładowania. To zadanie zakładu.
- Nie zapisuje, jakie detale mierzono przyrządem. Zapisuje, kto go miał i kiedy.
- Wymóg kontroli jest kalendarzowy, a naliczanie operacji i cykli wymaga ustaleń wdrożeniowych albo planów z licznikiem w CMMS.
Co dalej
Szybkie wydania opisuje artykuł o organizacji szybkiego wydawania narzędzi, a stan sprzętu u pracowników - artykuł o saldzie narzędzi pracownika. Kompletowanie narzędzi pod zadania produkcyjne opisuje artykuł o kittingu narzędzi. Zaawansowane obszary, takie jak szafy vendingowe, formy i RFID UHF, opisuje artykuł o zaawansowanej gospodarce narzędziowej. Całość obszaru opisuje strona o systemie dla narzędziowni.