Straty z braku kontroli nad narzędziami rzadko pojawiają się w księgach jako jedna pozycja. Rozkładają się na czas szukania, zakupy duplikatów, zaginięcia, przyrządy po terminie kontroli i przestoje. Ten artykuł pokazuje, jak je policzyć przed wdrożeniem systemu i które raporty Studio TCS.net wyceniają je potem w konkretnych pozycjach.
Pełny opis programu zawiera strona Narzędziownia - program do zarządzania i ewidencji narzędzi. Jak mierzyć efekt już po wdrożeniu, opisuje artykuł o korzyściach z oprogramowania do zarządzania narzędziami.
Źródła strat i jak je policzyć
Każde źródło straty da się oszacować przed wdrożeniem, a po nim odczytać z raportu.
| Źródło straty | Jak oszacować przed wdrożeniem | Raport w Studio TCS.net |
|---|---|---|
| Szukanie narzędzi | Minuty dziennie × liczba osób × stawka godzinowa | Narzędzia u pracowników |
| Zakupy duplikatów | Wartość zakupów narzędzi, które firma już miała | Analiza wykorzystania narzędzi |
| Zaginięcia | Wartość braków stwierdzonych przy spisie | Dokumenty niedoborów RI |
| Przyrządy po terminie | Liczba narzędzi pomiarowych bez ważnej kontroli | Rejestry legalizacji, przeglądów i kalibracji |
| Przestoje z braku narzędzia | Godziny postoju × koszt godziny stanowiska | Przekroczone stany minimalne, TOP 10 |
| Droga w magazynie | Czas przejść magazyniera do odległych regałów | Heatmapa według lokalizacji |
Przykładowa kalkulacja
Poniższe wartości są przykładowe - warto podstawić własne dane z tygodnia obserwacji i zestawienia zakupów.
| Pozycja | Założenie | Wynik miesięczny |
|---|---|---|
| Czas szukania | 40 pracowników × 10 minut dziennie × 21 dni, stawka 60 zł/h | 140 godzin, ok. 8 400 zł |
| Duplikaty | Zakupy narzędzi już posiadanych, z faktur z ostatniego roku podzielone przez 12 | Wartość z własnych danych |
| Zaginięcia | Niedobory z ostatniej inwentaryzacji podzielone przez liczbę miesięcy od poprzedniej | Wartość z własnych danych |
Już sam czas szukania bywa wyższy niż miesięczny koszt systemu. Aktualne warunki licencji zawiera cennik Studio TCS.net.
Narzędzia, które leżą bez pracy
Duplikaty kupuje się zwykle dlatego, że nie widać, co firma już ma. Po wdrożeniu odpowiada na to analiza wykorzystania.
Raport zestawia indeks, nazwę i typ narzędzia ze stanem w magazynie, liczbą wypożyczeń, ilością wypożyczoną i procentem wykorzystania w wybranym okresie. Pozycje z zerowym wskaźnikiem można przesunąć do innego oddziału albo sprzedać, zanim ktoś zamówi kolejne. Uzupełnieniem jest raport Narzędzia u pracowników, który pokazuje sprzęt przypisany do osób z numerem seryjnym - podstawę rozliczenia i odzyskania narzędzi, których „nigdy nie ma”.
Przyrządy po terminie kontroli
Narzędzie pomiarowe bez ważnej legalizacji lub kalibracji to ryzyko błędnego pomiaru i zarzutu przy audycie. Straty nie widać, dopóki nie trzeba powtórzyć partii albo odpowiedzieć audytorowi.
Kalendarz legalizacji w widoku miesięcznym pokazuje terminy legalizacji i atestów narzędzi pomiarowych. Razem z rejestrem przeglądów i kalibracji pozwala zaplanować wysyłkę przyrządów do laboratorium w okresie mniejszego obciążenia produkcji, a zestawienia można wyeksportować do PDF lub Excela na potrzeby audytu. Planowanie przeglądów omawia artykuł program ułatwia planowanie przeglądów.
Kolejki przy okienku
Kolejka przed narzędziownią to czas pracowników, którzy czekają zamiast pracować. Często wynika z tego, że kilka narzędzi jest w obiegu w zbyt małej liczbie.
Raport TOP 10 zestawia najczęściej wypożyczające osoby i najczęściej wypożyczane narzędzia wraz z rozkładem według dni tygodnia. W bazie demonstracyjnej wkrętak płaski izolowany VDE 6,5 x 150 mm ma 399 wypożyczeń, a szczypce do zbrojenia 300 mm - 266. Takie pozycje trzeba mieć w kilku egzemplarzach, inaczej kolejka rośnie każdego ranka. Braki w zapasie pokazuje raport przekroczonych stanów minimalnych, opisany w artykule o stanach minimalnych i zapasie narzędzi.
Droga magazyniera
Nawet sprawna obsługa traci czas, jeśli najczęściej wydawane narzędzia leżą w najdalszym rzędzie regałów.
Heatmapa koloruje komórki rzędu regałów według liczby operacji w progach od poniżej 2 do powyżej 8, z filtrami zakresu dat i typu dokumentu. Lokalizacje z największym ruchem warto przenieść najbliżej okienka. Szczegóły w opisie heatmapy lokalizacji magazynu.
Przykładowy scenariusz - zakład produkcji wiązek kablowych
Wyobraźmy sobie zakład produkujący wiązki kablowe dla kolejnictwa, w którym pracują praski do zaciskania końcówek, klucze dynamometryczne i testery przewodów - większość z nich wymaga okresowej kalibracji. Ewidencja jest w arkuszu, a narzędzia pobiera się „na słowo”. Przed decyzją o systemie kierownik liczy straty:
- Tydzień obserwacji pokazuje, że operatorzy szukają kluczy dynamometrycznych średnio kilkanaście minut na zmianę.
- Faktury z ostatniego roku ujawniają zakup trzech pras, choć dwie leżały nieużywane w innym gnieździe.
- Częściowy spis kończy się listą niedoborów, której nikt nie potrafi wyjaśnić.
- Przegląd arkusza kalibracji pokazuje kilka testerów po terminie - ryzyko przy najbliższym audycie klienta.
Zsumowane pozycje dają kwotę, którą można porównać z kosztem wdrożenia, a po uruchomieniu systemu te same pozycje odczytuje się z raportów zamiast szacować.
Jak zacząć liczyć
- Tydzień obserwacji - czas szukania narzędzi i kolejek przy okienku.
- Zakupy z roku - lista narzędzi kupionych mimo posiadania podobnych.
- Spis częściowy - jeden rząd regałów porównany z arkuszem.
- Terminy kontroli - lista przyrządów pomiarowych i ich ważności.
- Porównanie po wdrożeniu - te same pozycje z raportów po kwartale.
Raporty można obejrzeć na danych przykładowych w wersji demonstracyjnej, a sposoby ograniczania zaginięć opisuje artykuł o ryzyku kradzieży narzędzi.