Szybkie wydawanie narzędzi w firmie produkcyjnej opiera się na trzech elementach: uporządkowanym magazynie ze stałymi miejscami i strefą wydań, oznakowanych narzędziach oraz systemie, w którym wydanie i zwrot sprowadzają się do zeskanowania numeru serii. W Studio TCS.net służą do tego formularze szybkiego wydania i szybkiego zwrotu, pokazujące kartę pracownika i narzędzia, które już u niego są.
Kolejka przy okienku narzędziowni na początku zmiany to stracone minuty wielu pracowników jednocześnie. Najczęściej wynika z ręcznego wpisywania wydań, szukania narzędzi po całym magazynie i braku informacji, czy narzędzie w ogóle jest dostępne. Ten artykuł pokazuje, jak zorganizować wydawalnię.
Skąd biorą się kolejki przy wydawalni
- Ręczne wpisy - magazynier przepisuje nazwisko, indeks i numer do zeszytu lub arkusza.
- Szukanie narzędzi - najczęściej wydawane pozycje leżą daleko od okienka.
- Niepewna dostępność - magazynier sprawdza regał, zanim powie, że narzędzia nie ma.
- Zwroty w tym samym czasie - koniec jednej zmiany nakłada się na początek kolejnej.
- Kompletowanie zestawów - brygada pobiera wiele pozycji naraz, jedna po drugiej.
Organizacja magazynu
Zanim wdroży się system, warto uporządkować przestrzeń:
- Strefy - przyjęć, składowania, kompletacji i wydań.
- Stałe miejsca - każde narzędzie ma lokalizację zapisaną w kartotece.
- Najczęściej wydawane blisko okienka - pozycje o dużej rotacji w strefie wydań, rzadko używane w głębi magazynu.
- Zestawy - komplety dla brygad przygotowane wcześniej zamiast kompletowania przy okienku.
Które narzędzia wydaje się najczęściej i gdzie leżą, pokazują raport TOP 10 i heatmapa lokalizacji opisane w artykule o heatmapie lokalizacji magazynu.
Oznakowanie narzędzi
Każde narzędzie wydawane egzemplarzowo potrzebuje trwałego identyfikatora:
- Kod kreskowy - tani, dobry dla narzędzi w łagodnych warunkach i materiałów zużywalnych.
- Kod QR - mieści więcej danych i odczytuje się go także aparatem smartfona.
- Tag RFID - odporny na zabrudzenia, pozwala odczytać wiele narzędzi jednocześnie.
Dobór technologii opisuje artykuł jak znakować narzędzia.
Szybkie wydanie według numerów serii
Formularz szybkiego wydania pokazuje po lewej kartę pracownika ze zdjęciem, telefonem i stanowiskiem oraz tabelę narzędzi, które już u niego są, a po prawej pole numeru serii do skanowania. Magazynier od razu widzi, czy pracownik nie ma jeszcze niezwróconego narzędzia tego samego typu.
Po zeskanowaniu narzędzi system wyświetla okno pozycji do wypożyczenia z numerem serii, indeksem, nazwą i lokalizacją, a całość zatwierdza się przyciskiem Wydaj. Zamiast wypełniać dokument pole po polu, magazynier wykonuje trzy czynności: wybiera pracownika, skanuje narzędzia, zatwierdza.
Szybki zwrot
Zwrot jest jeszcze prostszy: formularz szybkiego zwrotu ma jedno pole numeru serii, a system tworzy dokument zwrotu NP i wyświetla kartę pracownika, który narzędzie oddaje. Przy zwrocie warto od razu ocenić stan narzędzia i uszkodzone egzemplarze skierować do naprawy. Rozliczenie pracownika opisuje artykuł o rozliczaniu pracowników z narzędzi.
Metody wydawania - porównanie
| Metoda | Szybkość | Kontrola | Kiedy się sprawdza |
|---|---|---|---|
| Zeszyt wydań | Niska przy dużym ruchu | Słaba, zapisy nieczytelne | Bardzo mała narzędziownia |
| Skanowanie przy okienku | Wysoka | Dokument z pracownikiem i numerem serii | Typowa narzędziownia z magazynierem |
| Aplikacja mobilna przy regale | Wysoka, bez kolejki przy jednym komputerze | Jak przy okienku, także offline | Duże magazyny, budowy |
| Automat wydawczy | Wysoka, całodobowo | Identyfikacja pracownika, integracja z systemem | Materiały zużywalne, praca zmianowa |
Automaty wydawcze i szafy obrotowe mogą wymieniać dane ze Studio TCS.net przez interfejsy WMS/WCS opisane w specyfikacji technicznej, a pracę przy regale opisuje artykuł o aplikacji mobilnej Android.
Kontrola wydań: cztery pytania
| Pytanie | Gdzie system zapisuje odpowiedź | Gdzie ją sprawdzić |
|---|---|---|
| Kto wydał? | Użytkownik zapisujący dokument i data zapisu | Lista dokumentów w buforze, dziennik zdarzeń |
| Komu? | Pracownik wskazany na dokumencie wypożyczenia NW | Raport narzędzi u pracowników |
| Który egzemplarz? | Indeks i numer serii w pozycji dokumentu | Wyszukiwarka dokumentów narzędziowni |
| Czy i kiedy wrócił? | Dokument zwrotu NP z datą i lokalizacją | Zestawienie pozycji zwrotów |
Wydanie zapisane na egzemplarz i osobę
Każde wypożyczenie jest dokumentem NW. Formularz zaczyna się od wskazania pracownika - pole podpowiada nazwiska po wpisaniu dwóch znaków - oraz daty i numeru dokumentu wewnętrznego. Następnie dodaje się pozycje:
- skanem kodu kreskowego, QR lub tagu RFID albo wyszukaniem po indeksie,
- z numerem serii, jeśli narzędzie jest ewidencjonowane egzemplarzowo,
- z lokalizacją, z której narzędzie jest wydawane.
Przy dużym ruchu wydawalnię obsługuje się szybkim wydaniem na karcie pracownika, opisanym w artykule jak zorganizować szybkie wydawanie narzędzi. Kontrola wygląda tak samo: powstaje dokument z osobą i egzemplarzem.
Zatwierdzanie w buforze
Dokument zapisany przez jedną osobę może czekać na zatwierdzenie przez drugą. To zasada czterech oczu, przydatna szczególnie przy drogich narzędziach i przy rozchodach z magazynu.
Lista pokazuje typ i numer dokumentu, datę, magazyn, ilość, uwagi, numer referencyjny oraz dwie kolumny ważne dla kontroli: Zapisał i Data zapisu. W matrycy uprawnień prawo do modyfikacji dokumentów i prawo do ich zatwierdzania nadaje się osobno, więc osoba wystawiająca nie musi być osobą zatwierdzającą. Szczegóły w artykule o buforze dokumentów i obiegu akceptacji.
Kto ma narzędzie w tej chwili
Najczęstsze pytanie w narzędziowni brzmi: u kogo jest dany egzemplarz? Odpowiada na nie zestawienie narzędzi wypożyczonych.
Zestawienie obejmuje wszystkie narzędzia poza magazynem: indeks, numer katalogowy, nazwę, numer serii, nazwisko wypożyczającego i ilość. W przykładzie widać szlifierkę kątową o numerze serii 21208 wypożyczoną przez pracownika Kaczmarek. Zamiast obchodzić hale, narzędziowiec sprawdza jeden wiersz.
Kontrola zwrotów
Wydanie bez rejestrowanego zwrotu tylko przesuwa problem w czasie. Każdy zwrot jest dokumentem NP, a zatwierdzone pozycje zwrotów można przejrzeć w jednym zestawieniu.
Każdy wiersz to jedno oddane narzędzie z datą, numerem dokumentu, pracownikiem, kodem analityki, numerem serii i lokalizacją, do której wróciło. Zapis lokalizacji pozwala sprawdzić, czy zwrócony egzemplarz trafił na właściwe miejsce, a nie tylko „do magazynu”. Uszkodzenie zauważone przy zwrocie kieruje się do serwisu dokumentami z sekcji MAGAZYN.
Odtworzenie historii egzemplarza
Gdy trzeba ustalić, co działo się z narzędziem w dłuższym okresie, służy do tego wyszukiwarka dokumentów narzędziowni.
Formularz pozwala zawęzić wyniki według narzędzia (indeks lub nazwa), numeru serii, zakresu dat, pracownika, rodzaju dokumentu i numeru referencyjnego. Filtr po numerze serii zwraca wszystkie wypożyczenia i zwroty jednego egzemplarza w kolejności. Uzupełnieniem jest dziennik zdarzeń, który rejestruje logowania, zmiany statusów oraz edycje kartotek i uprawnień, z eksportem do PDF i Excela.
Przykładowy scenariusz: brakujący miernik
Wyobraźmy sobie, że przed kontrolą jakości brakuje miernika, który według ewidencji powinien leżeć na półce. Wyjaśnienie wygląda tak:
- W wyszukiwarce dokumentów narzędziowni narzędziowiec wpisuje numer serii miernika.
- Ostatnim dokumentem jest wypożyczenie NW sprzed tygodnia na pracownika z działu utrzymania ruchu.
- Brak dokumentu zwrotu NP oznacza, że miernik formalnie wciąż jest u tej osoby.
- Zestawienie narzędzi wypożyczonych potwierdza to jednym wierszem.
- Po rozmowie z pracownikiem miernik wraca, a zwrot zostaje zarejestrowany z lokalizacją.
Bez dokumentów to samo pytanie kończy się obchodem hal i szukaniem winnego.
Procedury i szkolenie
- Jedna zasada wydań - każde narzędzie wydawane wyłącznie na dokumencie, bez wyjątków „na chwilę”.
- Zwrot przed kolejnym pobraniem - pracownik oddaje narzędzie, zanim dostanie następne tego samego typu.
- Zgłaszanie uszkodzeń - przy zwrocie, a nie przy kolejnym wydaniu.
- Szkolenie magazynierów - szybkie wydanie, szybki zwrot, obsługa zestawów i aplikacji mobilnej.
- Zastępstwo - druga osoba przeszkolona na każdą zmianę.
Zasady kontroli wydań
System daje narzędzia, ale kontrola działa dopiero wtedy, gdy narzędziownia przyjmie kilka reguł:
- Żadnego wydania bez dokumentu - także „na chwilę” i także dla brygadzisty.
- Wydanie na osobę - nie na brygadę ani na firmę zewnętrzną.
- Rozdzielenie ról - drogie narzędzia wydaje jedna osoba, a zatwierdza druga.
- Regularny przegląd - raport narzędzi u pracowników przeglądany co tydzień.
- Rozliczenie przy odejściu - opisane w artykule o rozliczaniu pracowników z narzędzi.
Obieg dokumentów można sprawdzić w wersji demonstracyjnej systemu.
Kontrola po wdrożeniu
Po kilku tygodniach warto sprawdzić, czy organizacja działa:
- Raport narzędzi u pracowników - czy nie rosną zaległe zwroty.
- Raport TOP 10 - czy najczęściej wydawane narzędzia są w strefie wydań.
- Raport przekroczonych stanów minimalnych - czy popularne pozycje nie kończą się w szczycie.
- Rozkład wypożyczeń według dni tygodnia - czy obsada wydawalni odpowiada ruchowi.
Pełen zakres systemu przedstawia strona Narzędziownia - program do zarządzania i ewidencji narzędzi.