Utrzymanie ruchu ocenia się po czasie przywrócenia maszyny do pracy, a ten w dużej części zależy od dostępności części. Dobrze zaplanowana naprawa potrafi utknąć na braku łożyska, filtra albo pasa napędowego, których nikt nie zamówił, bo nikt nie prowadził ich ewidencji. Koszt przestoju bywa wtedy wielokrotnie wyższy niż wartość brakującej pozycji.
System Studio TCS.net prowadzi magazyn MRO w tej samej bazie co narzędziownię, a zużyte części wiąże bezpośrednio ze zleceniem naprawy. Dzięki temu widać nie tylko stan magazynu, ale też koszt materiałowy każdej awarii i każdego przeglądu.
Czym jest magazyn MRO
MRO obejmuje wszystko, co służy utrzymaniu ruchu, ale nie wchodzi w skład wyrobu: części zamienne, materiały eksploatacyjne, smary, filtry, uszczelnienia, elementy złączne i drobne narzędzia serwisowe. W odróżnieniu od magazynu produkcyjnego rotacja bywa nieregularna, a część pozycji leży miesiącami, żeby w razie awarii skrócić przestój.
Ta specyfika utrudnia zarządzanie zapasem klasycznymi metodami. Pozycja używana raz w roku wygląda w statystykach jak zapas martwy, choć jej brak potrafi zatrzymać linię na kilka dni. Dlatego decyzje o poziomach zapasu w MRO opierają się nie tylko na rotacji, ale też na krytyczności maszyny i czasie sprowadzenia części.
- Części zamienne - łożyska, uszczelki, filtry, elementy napędu, podzespoły elektryczne.
- Materiały eksploatacyjne - smary, oleje, ścierniwa, środki czyszczące, materiały spawalnicze.
- Narzędzia serwisowe - wyposażenie brygady utrzymania ruchu prowadzone razem z narzędziownią.
- Środki ochrony - wyposażenie BHP wydawane pracownikom służb technicznych.
Kartoteki części zamiennych
Kartoteka części zawiera indeks, nazwę, numer katalogowy, kod EAN, rodzaj i grupę, dostawcę, cenę ewidencyjną oraz trzy poziomy zapasu. Numer katalogowy producenta ma tu szczególne znaczenie, ponieważ to po nim serwisant szuka zamiennika, a nie po wewnętrznym indeksie.
Uporządkowane kartoteki są warunkiem sensownego raportowania braków. Zasady wyznaczania progów opisuje osobno artykuł o stanach minimalnych i zapasie narzędzi, a w magazynie MRO stosuje się je z uwzględnieniem krytyczności maszyny.
Jak uruchomić magazyn części zamiennych MRO
Utworzenie magazynu MRO w Studio TCS.net - od kartotek części po powiązanie zużycia ze zleceniami napraw.
Co jest potrzebne
- Spis części zamiennych z numerami katalogowymi producentów
- Lista maszyn z oceną krytyczności dla produkcji
- Czasy dostaw uzgodnione z dostawcami części
-
Spisanie posiadanych części i materiałów
Inwentaryzacja zawartości szaf warsztatowych i magazynu podręcznego wraz z numerami katalogowymi oraz przypisaniem do maszyn.
-
Utworzenie kartotek w magazynie MRO
Wprowadzenie pozycji z indeksem, numerem katalogowym, dostawcą, jednostką miary i ceną ewidencyjną.
-
Ustalenie progów zapasu według krytyczności
Wyznaczenie zapasu minimalnego i optymalnego z uwzględnieniem czasu dostawy oraz skutków przestoju danej maszyny.
-
Wprowadzenie pobrań na zlecenie naprawy
Rejestrowanie każdego wydania części ze wskazaniem zlecenia serwisowego, tak aby koszt trafiał na konkretną maszynę.
-
Cykliczny przegląd braków i pozycji martwych
Przekazywanie raportu przekroczonych stanów minimalnych do zaopatrzenia oraz przegląd pozycji bez ruchu przypisanych do wycofanych maszyn.
Materiały eksploatacyjne i ich rotacja
Materiały eksploatacyjne zużywają się przewidywalnie, bo ich pobranie wynika z planu przeglądów, a nie z awarii. Filtr wymieniany co 500 godzin pracy maszyny generuje zapotrzebowanie, które da się policzyć z góry. Dlatego dla tej grupy sprawdza się planowanie zapasu na podstawie harmonogramu przeglądów, a nie samej historii pobrań.
- Zapotrzebowanie z harmonogramu - lista przeglądów na kolejny kwartał wskazuje, ile materiałów będzie potrzebnych.
- Terminy przydatności - część środków chemicznych traci właściwości, więc nadmierny zapas oznacza stratę.
- Opakowania zbiorcze - jednostka zakupu bywa większa od jednostki wydania, co trzeba odzwierciedlić w kartotece.
- Rozliczenie na maszynę - zużycie materiałów przypisane do obiektu pozwala policzyć koszt jego utrzymania.
Powiązanie zużycia ze zleceniem naprawy
Części pobrane do naprawy nie znikają w ogólnym koszcie działu. System wiąże je ze zleceniem, dzięki czemu raport napraw pokazuje opis awarii razem z listą zużytych pozycji i ilościami. To podstawa do porównania kosztu utrzymania różnych maszyn.
Powiązanie działa też w drugą stronę. Analizując powtarzające się awarie, widać, które części wymieniane są najczęściej, co bywa sygnałem problemu konstrukcyjnego albo błędnej eksploatacji. Wątek rozwija artykuł o pełnej historii napraw.
Zakup pod awarię a zapas planowany
| Obszar | Zakup dopiero po awarii | Zapas planowany w Studio TCS.net |
|---|---|---|
| Czas przestoju | Wydłużony o czas dostawy | Ograniczony do samej naprawy |
| Cena części | Często tryb pilny i dopłata | Zamówienie w normalnym cyklu |
| Wiedza o dostępności | Sprawdzana telefonicznie | Stan widoczny w systemie |
| Koszt naprawy | Trudny do przypisania maszynie | Wynika z pozycji zużytych na zleceniu |
| Planowanie budżetu | Reaktywne | Oparte na historii zużycia i harmonogramie |
Przykład wdrożenia w zakładzie produkcyjnym
Zakład z kilkunastoma maszynami produkcyjnymi trzymał części zamienne w szafie przy warsztacie, bez ewidencji. Mechanicy brali, co potrzeba, a zamówienia składano wtedy, gdy ktoś zauważył pustą półkę. Przy poważniejszej awarii zaczynało się od telefonów, czy ktoś nie widział ostatnio takiego łożyska, a jeśli nie, maszyna czekała na przesyłkę.
Po utworzeniu magazynu MRO w systemie części dostały kartoteki z numerami katalogowymi, dostawcami i progami zapasu ustawionymi według krytyczności maszyny. Pobrania rejestrowano na zlecenie naprawy, więc po kwartale wiadomo było, które maszyny generują największe zużycie. Raport braków przejął rolę sygnału do zamówienia, a przy dwóch najbardziej awaryjnych urządzeniach zestawienie kosztów części stało się argumentem za planowym remontem zamiast kolejnych napraw doraźnych.
Najczęstsze błędy przy prowadzeniu magazynu MRO
- Brak numerów katalogowych producenta - bez nich zamówienie zamiennika wymaga rozkręcania maszyny albo szukania po zdjęciach.
- Progi zapasu oparte tylko na rotacji - pozycja rzadko pobierana, ale zatrzymująca linię, potrzebuje zapasu mimo niskiej rotacji.
- Pobrania bez wskazania zlecenia - koszt trafia do puli działu i nie da się porównać utrzymania poszczególnych maszyn.
- Szafa podręczna poza ewidencją - równoległy zapas u mechaników sprawia, że stan systemowy nie odpowiada rzeczywistości.
- Brak przeglądu pozycji nierotujących - część zapasu starzeje się razem z wycofanymi maszynami i zajmuje miejsce.
Porządek w magazynie MRO opłaca się najbardziej wtedy, gdy jest powiązany z planem przeglądów. Wtedy zapotrzebowanie znane jest z wyprzedzeniem, co opisuje artykuł o automatycznej kontroli przeglądów.
Słownik pojęć - magazyn MRO
Krótki słownik porządkuje pojęcia używane przy prowadzeniu magazynu MRO.
- MRO
- Zasoby służące utrzymaniu ruchu i remontom: części zamienne, materiały eksploatacyjne i wyposażenie serwisowe.
- Część zamienna
- Element wymieniany w maszynie podczas naprawy lub przeglądu, prowadzony w kartotece magazynowej.
- Numer katalogowy
- Oznaczenie części nadane przez producenta, po którym zamawia się zamiennik.
- Krytyczność maszyny
- Ocena skutków przestoju danego urządzenia dla produkcji, wpływająca na wymagany poziom zapasu.
- Zlecenie naprawy
- Dokument opisujący usterkę i zakres prac, do którego przypisywane są zużyte części.
- Zapas martwy
- Pozycje bez ruchu w dłuższym okresie, często powiązane z maszynami już wycofanymi.
- Koszt materiałowy naprawy
- Wartość części i materiałów zużytych podczas realizacji jednego zlecenia serwisowego.
Więcej widoków systemu znajdziesz w galerii zrzutów ekranu Studio TCS.net.