Badanie narzędzi to okresowa kontrola ich stanu technicznego, bezpieczeństwa i dokładności - od oględzin przy zwrocie po wzorcowanie przyrządów i badania urządzeń dozorowych. Regularne badania zmniejszają ryzyko wypadków, obniżają koszty napraw i wydłużają żywotność sprzętu.
Poniżej 10 powodów, dla których warto badać narzędzia systematycznie, przegląd rodzajów badań oraz sposób, w jaki Studio TCS.net pilnuje ich terminów i blokuje wydanie sprzętu po terminie.
10 powodów, aby regularnie badać narzędzia
Narzędzia w ciągłej eksploatacji zużywają się, a niewykryta usterka prędzej czy później zamienia się w awarię, przestój albo wypadek. Regularne badania przynoszą firmie konkretne korzyści:
- Bezpieczeństwo pracy - kontrola wykrywa uszkodzenia, zanim spowodują wypadek lub uraz.
- Niższe koszty napraw - drobne zużycie usuwa się taniej, niż naprawia poważną awarię.
- Dłuższa żywotność sprzętu - systematyczne przeglądy i konserwacja wydłużają czas eksploatacji.
- Ciągłość pracy - sprawne narzędzia oznaczają mniej nieplanowanych przestojów.
- Zgodność z przepisami - wiele narzędzi i urządzeń podlega obowiązkowym przeglądom lub dozorowi.
- Jakość pracy - przyrząd o potwierdzonej dokładności nie wprowadza błędów do wyrobu.
- Lepsze planowanie zasobów - wiedza o stanie narzędzi pomaga zaplanować zakupy i zapas.
- Mniejsze straty - kontrola przy zwrocie wykrywa uszkodzenia i braki w zestawach.
- Wydajność zespołu - pracownicy nie tracą czasu na walkę z niesprawnym sprzętem.
- Trafniejsze decyzje inwestycyjne - historia badań i napraw pokazuje, co wymienić, a co jeszcze naprawiać.
Infografika zbiera powody w jednym miejscu - można ją wydrukować i powiesić przy narzędziowni jako przypomnienie dla zespołu, dlaczego sprzęt oddaje się do kontroli w terminie.
Rodzaje badań i kontroli narzędzi
Pojęcie badania narzędzi obejmuje kilka różnych czynności. Każda ma inny cel, częstotliwość i osobę odpowiedzialną.
| Rodzaj | Czego dotyczy | Typowa częstotliwość |
|---|---|---|
| Oględziny przy zwrocie | Widoczne uszkodzenia, kompletność zestawu, stan przewodów i osłon | Przy każdym zwrocie do narzędziowni |
| Przegląd okresowy | Stan techniczny, konserwacja, wymiana elementów eksploatacyjnych | Wg harmonogramu, zwykle co 6-12 miesięcy |
| Pomiary bezpieczeństwa elektrycznego | Elektronarzędzia - izolacja i przewód ochronny | Okresowo i po każdej naprawie |
| Kalibracja (wzorcowanie) | Dokładność przyrządów pomiarowych względem wzorca | Wg zaleceń producenta i systemu jakości |
| Legalizacja | Przyrządy objęte prawną kontrolą metrologiczną | Wg przepisów dla danego rodzaju przyrządu |
| Badanie UDT | Urządzenia podlegające dozorowi technicznemu, np. podnośnikowe | W terminach wynikających z dozoru |
Obowiązujące okresy zawsze warto potwierdzić w dokumentacji producenta i aktualnych przepisach. Typowe interwały dla różnych kategorii narzędzi zestawia strona narzędziownia - program do zarządzania i ewidencji narzędzi.
Bezpieczeństwo pracy i przepisy
Pracodawca odpowiada za to, aby pracownicy używali sprawnego sprzętu. Badania są podstawowym sposobem wywiązania się z tego obowiązku i udokumentowania go w razie kontroli lub wypadku.
- Wykrywanie zagrożeń - uszkodzone osłony, pęknięte obudowy czy przetarte przewody są usuwane z obiegu, zanim trafią do pracownika.
- Dozór techniczny - urządzenia dozorowe mogą pracować tylko z ważnym badaniem.
- Dowód należytej staranności - zapis badań z datami i wynikami pokazuje, że sprzęt był kontrolowany.
Obsługę terminów dozoru opisuje artykuł integracja CMMS z systemami UDT, a codzienną kontrolę sprzętu - kontrola stanu technicznego narzędzi.
Koszty, żywotność i ciągłość pracy
Oszczędności z badań nie wynikają z samej kontroli, ale z tego, czemu ona zapobiega:
- Mniejsze naprawy - zużyty element wymienia się, zanim uszkodzi kolejne podzespoły.
- Mniej zakupów - zadbany sprzęt specjalistyczny pracuje dłużej, więc rzadziej trzeba kupować nowy.
- Brak przestojów - awaria w trakcie zmiany zatrzymuje ludzi i maszyny, przegląd planuje się w dogodnym terminie.
- Lepsze planowanie zapasu - wiedza o zużyciu pozwala uniknąć zarówno braków, jak i nadmiaru narzędzi.
Jak Studio TCS.net automatyzuje badania
Arkusz z terminami działa tak długo, jak długo ktoś o nim pamięta. W systemie badania przebiegają według stałego schematu:
- Termin w kartotece - dla egzemplarza zapisuje się rodzaj badania i jego cykl.
- Powiadomienie - przed terminem osoby odpowiedzialne dostają wiadomość e-mail.
- Blokada wydania - narzędzie z przeterminowanym badaniem nie zostanie wydane pracownikowi.
- Zapis wyniku - wynik badania i dokumenty trafiają do historii egzemplarza.
- Raporty - zestawienia pokazują wykonane i zaległe badania oraz historię każdego urządzenia.
Rejestr badań UDT pokazuje datę i rodzaj badania - okresowe, doraźne lub pełne - numer dokumentu i zezwolenia, indeks, nazwę obiektu i jego lokalizację. Dla każdego urządzenia dozorowego widać więc od razu, kiedy było ostatnio badane i na jakiej podstawie może pracować.
Statystyki czynności zliczają dla każdego urządzenia awarie, naprawy, przeglądy, remonty i badania UDT w wybranym okresie. Porównanie liczby przeglądów z liczbą awarii pokazuje, czy badania są wykonywane wystarczająco często, a urządzenia z dużą liczbą napraw to naturalni kandydaci do wymiany. Mechanizm terminów, razem z automatyczną kontrolą przeglądów, opisuje artykuł harmonogramy przeglądów i kalibracji narzędzi.
Badania narzędzi a jakość i audyty
Jakość wyrobu zależy od dokładności przyrządów, którymi go mierzono. Norma ISO 9001 w punkcie 7.1.5 wymaga nadzoru nad zasobami do monitorowania i pomiarów, w tym zachowania dowodów ich wzorcowania. Podczas audytu system pozwala szybko pokazać:
- wykaz przyrządów objętych nadzorem z terminami badań,
- historię badań i napraw wybranego egzemplarza,
- dokumenty i świadectwa dołączone do kartotek,
- zestawienie sprzętu wycofanego z użytku po przekroczeniu terminu.